Poliuretan je polimer koji se sastoji od lanca organskih jedinica povezanih karbamatnim vezama. Koriste se za izradu fleksibilnih i krutih pjena, izdržljivih elastomera i ljepila visokih performansi, sintetičkih vlakana, brtvi, donje strane tepiha i krute plastike.
Fleksibilne poliuretanske pjene su također poznate kao poliuretanske pjene i neophodne su kao komforni materijal u krevetima i namještaju. S druge strane, pjene koje se ne rastezu uglavnom se koriste za toplotnu i zvučnu izolaciju. Poliuretanski proizvodi se često nazivaju i uretani. Međutim, ne treba ga miješati sa posebnom uretanskom supstancom, poznatom i kao etil karbamat. Poliuretani nisu napravljeni od etil karbamata i ne sadrže ga.
Poliuretanski materijal u historiji
Prvi put ga je sintetizirao njemački naučnik Otto Bayer 1937. godine, a dobijen je reakcijom diizocijanata sa diolom.
Ako u okolini ima i vode, dio diizocijanata polimerizira sa diolom, dok mali dio reagira sa vodom formirajući poroznu poliuretansku strukturu (pjenastu ili spužvastu strukturu) reakcijom sa gasom (ugljik-dioksid). Na kraju perioda sazrijevanja (24-72 sata) dobija se vrlo čvrsta polimerna struktura. Kasnije, dioli su zamijenjeni polieterskim ili poliesterskim poliolima sa većim molekulskim težinama. Poliuretan formiran na ovaj način formira jači i fleksibilniji elastomer.